Kimyasal Zehirler – I

0

Zehir, hücrelere ve yaşayan dokulara kimyasal, biyokimyasal ya da radyoaktif nitelikte zararlar veren her türlü maddedir. Zehrin en tipik özelliği bu zararlı etkisini en küçük dozlarda bile göstermesidir.(1)

Hemen hemen herkes, uygun kullanılmadığında zararlı olacak kimyevi maddelerle temas halindedir. Pek çok ölüm ve belki bunun yüz katı kadar fazla kaza kimyevi maddelerin dikkatsiz kullanılması sonucu meydana gelmektedir.

Belirli bir dozda alınan her maddeye zehir gözüyle bakılabilir.Önemli olan alınan miktardır.Fazlasıyla içilen suyun insan vücudundaki elektrolit dengesini bozduğu bilinmektedir.

“Her madde zehir olabilir.Zehir olanla olmayanı ayıran dozudur. [Paracelsus] “

Toksikoloji yani zehir bilim, kimyasallar ile biyolojik sistem arasındaki etkileşimleri, zararlı sonuçları yönünden inceleyen bilim dalıdır ya da kimyasalların zararsızlık limitlerini belirleyen bilim dalıdır.

Toksikoloji üç ana alt dala sahiptir: Bunlardan sanayi toksikolojisi, hava ve sudaki kimyevi kirleticilerin zararlı etkilerini inceler. Bunun yanında çalışma ve ev ortamında mevcut olanları da konu alır. Ekonomik toksikoloji ise ilaçlarda, yiyeceklere ilave edilen maddelerde, kozmetik, gübre ve veteriner ilaçlarındaki kimyevi maddelerle meşgul olur. Adli toksikoloji de özellikle ölüm veya ciddi yaralanmayla sonuçlanan vakaların tıbbi yönüyle meşgul olur.

Her kimyevi madde, toksik etkisine bağlı olarak altı sınıftan birinde mütalaa edilir. Çok fazla toksik, çok toksik, orta derecede toksik, az toksik, oldukça toksik olmayan ve oldukça zararsız.

Zehir, çok fazla veya çok toksik olan kimyevi maddelere verilen isimdir. Bunların az miktarları ciddi zarara veya ölüme sebep olur. Deney hayvanının her kilogramı için 50 miligram ağızdan verildiğinde, 48 saat içinde, bu hayvanların en az % 50’sinin ölümüne sebep olan maddeye kimyevi olarak zehir etiketi konulur. İnsanlar için bu miktar yaklaşık olarak bir çay kaşığı dolusu kadardır.(2)

İlginizi Çekebilir!  Aseton ve Chaim Weizmann
Zehirlenme Tipleri:
Akut zehirlenme;
Zehirli bir maddeye kısa süreli maruz kalma durumudur. Zehirlenme belirtileri kısa sürede gözlenir. (Örnek: Sodyum mono kloro asetat (SMCA)
deri ile teması LD50 zehirlenmeye yeterli)
Kronik zehirlenme;
Zehirli bir maddeye uzun ve tekrarlanan sürelerde maruz kalma durumu. Belirtiler her maruz kalmada gözlenmeyebilir. Bu tip zehirlenme genelde cıva veya kurşun gibi maddelerin biyolojik birikimi şeklindedir. Sonuçta kişi zaman içerisinde hastalanır.
Zehirli Maddeler Şu Başlıklar Altında Toplanabilir:
•Pestisitler
•İlaçlar
•Uyuşturucular
•Katkı maddeleri
•Mantarlar
•Alkoller
•Deterjanlar
•Kozmetik ürünleri

 Pestisitler;

Pestisitlerin insanlarda belirli miktarlarda toksik olmaları nedeniyle savaşımda çalışan herkesin bunların kullanımı sırasında meydana gelebilecek potansiyel zarardan sakınmaları gerekir. İnsanların pestisitlere maruz kalması mesleki zehirlenmeler veya kaza ile meydana gelebilmektedir.

Deterjanlar;

Bu tür temizleyicilerin birçoğu amonyak ve klor içerir ve birlikte kullanıldıklarında ölümcül amonyumklorür gazını oluştururlar. Amonyak akciğerlerimiz için tehlike oluştururken, klorla karıştırıldığında kansere yol açan bileşikler oluşturabiliyor.

Uyuşturucular;

Uyuşturucalar da kendi içerisinde uyuşturucular (eroin, kodein ve morfin), sakinleştiriciler (benzadiazopin, barbitürat), halüsinojenler (esrar, LSD, Psilosibin) ve uyarıcılar (amfetamin ve kokain) olmak üzere sınıflara ayrılır.

Alkoller;

Etanol, metanol ve izopropil alkol zehirlenmeleri olarak görülür.

Mantarlar;

Doğal alanlarda yetişen ve yapısında zehirli madde bulunan şapkalı mantarların taze, kurutulmuş veya konserve olarak çiğ veya pişirilerek yenmesi sonucunda gelişen ve ölümle de sonuçlanabilen ciddi bir zehirlenmedir. Mantarın yenmesini takiben 2 saat gibi kısa bir sürede zehirlenme belirtileri görülebilir.

1 2

About Author

Oğuzhan Eker

Oksijen ile aramda ironik bir bağ var.

Leave A Reply

Time limit is exhausted. Please reload the CAPTCHA.