Close Menu
  • Anasayfa
  • Kozmetik
  • Laboratuvar
  • Okul
    • Ders Konuları
    • Ders Dokümanları
  • Test
  • Hayatın İçinden
    • Öneri
    • Bilim
      • Araştırma
      • Haberler
      • Kimya Tarihi
      • Yeşil Kimya
Fırından Yeni Çıktı!

Çamaşır Suyu Gerçekten Mikropları Yok Eder mi?

Antifriz Nasıl Çalışır? Kışın Arabanızı Kurtaran Kimya

Kahvenin Kimyası: Kafein Vücudumuzda Nasıl Etki Ediyor?

Protokol Nedir? Bilimsel ve Kurumsal Protokol Yazım Rehberi

Random Hata ve Sistematik Hata Nedir?

Kimya Hakkında En İyi Sözler

Facebook X (Twitter) Instagram YouTube WhatsApp
Okudunuz mu ?
  • Çamaşır Suyu Gerçekten Mikropları Yok Eder mi?
  • Antifriz Nasıl Çalışır? Kışın Arabanızı Kurtaran Kimya
  • Kahvenin Kimyası: Kafein Vücudumuzda Nasıl Etki Ediyor?
  • Protokol Nedir? Bilimsel ve Kurumsal Protokol Yazım Rehberi
  • Random Hata ve Sistematik Hata Nedir?
  • Kimya Hakkında En İyi Sözler
  • Bilimsel Araştırma Makalesi Nedir?
  • Yenilebilir Su Topu Nasıl Yapılır?
Facebook X (Twitter) YouTube WhatsApp Telegram
KimyacaKimyaca
İletişim
  • Blog
    1. Quiz
    2. Öneri
    3. Ders Dokümanları
    4. Yeşil Kimya
    Öne Çıkan

    Evdeki Malzemelerin pH Değerleri

    Yazar Abdulhamit Aydın26 Ekim 2015
    Son

    Çamaşır Suyu Gerçekten Mikropları Yok Eder mi?

    Antifriz Nasıl Çalışır? Kışın Arabanızı Kurtaran Kimya

    Kahvenin Kimyası: Kafein Vücudumuzda Nasıl Etki Ediyor?

  • Araştırma
    • Haberler
    • Kimya Tarihi
  • Kozmetik
  • Laboratuvar
  • Hayatın İçinden
  • Ders Konuları
  • Bilim
KimyacaKimyaca
Buradasınız:Anasayfa»Bilim»Kimya Tarihi»Asetilen Lambası
Kimya Tarihi

Asetilen Lambası

Yücel GiderYazar Yücel Gider26 Kasım 20140822 Dk Okuma

Carbide_lamp_on_a_bicycleAsetilen lambaları artık kullanılmamaktadır. Ancak, 20.yüzyılın başlarında otomobillerin, motosikletlerin ve bisikletlerin üzerinde taşınabilir lamba olarak çok geniş bir kullanım alanları vardı. Bu lamba, çağdaş oksiasetilen kaynağı araçlarında kullanılan asetileni yakardı. Asetilenin verdiği ışık, 20. yüzyılın hemen başlarında kullanılmakta olan ilkel elektrik ışığından daha güçlü bir aydınlık veriyordu. Ancak, geliştirilmiş ampuller, güvenilir aküler ve ucuz dinamolar ortaya çıkınca, asetilen lambası birkaç yıl içinde piyasadan silindi.

Gaz, sonraki yıllardaki gibi silindirlerde basınç altında depolanmıyordu. Bazen, orta basınçlarda kolay bir depolama sağladığı için asetonda çözündürülürdü. Genellikle de, katı kalsiyum karbür (karpit) üzerine su damlatılarak anında üretilebiliyordu. Gazı ortaya çıkaran kimyasal tepkime şöyledir:

Tepkime1

Tipik bir asetilen lambasında karpit, ya küçük parçacıklar ya da özel biçim verilmiş bloklar halinde, lambanın tabanına tutturulmuş sızdırmaz bir kapta depolanırdı. Bu kabın üstünde, asetilen gazının çıktığı ve yakıldığı bir püskürtücü bulunurdu. Alevin arkasında bir yansıtıcı vardı.

diagramKarpit kabının içinde, lambanın üstünde bulunan bir depodan, ağırlık etkisiyle beslenen bir su borusu girerdi. Suyun kaba giriş hızı, gaz basıncıyla otomatik olarak ayarlanırdı. Çok su girdiğinde daha çok gaz açığa çıkarak basıncı artırır ve daha fazla suyun girmesini önlerdi. Ayrıca, su borusunun üzerinde de bir ayar vanası vardı ve su girişi buradan açılıp kapatılabilirdi.

Uygulamada, lambalara başka donanımlar da takılırdı. Birçoğunda, ön ve arka ışıklar için aynı merkez üreteçten beslenen çeşitli yakıcılar vardı. Bazılarında da iki gaz üretici vardı ve bunlardan ikincisi, ancak birincisi bittiğinde ya da bozulduğunda devreye giriyordu.

Asetilen lambalarının birçok sakıncası vardı. Bunlardan en önemlisi, lambaların hem pahalı hem de masraflı oluşuydu. 1899 yılında tipik bir bisiklet lambasının fiyatı 210 TL’sını karpiti yeniden doldurmak ise 90’TL’sını buluyordu. Üstelik 5 saatten fazla da dayanmıyordu. Bugünün fiyatları ile düşünüldüğünde bile bu para çoktur ve örneğin pille çalışan bir bisiklet lambasından daha pahalıya gelmektedir.

Öteki sakıncaları da, lambanın yaydığı kötü koku ve püskürtücünün sık sık karbon birikintileriyle tıkanmasıdır. Asetilen, karbon dioksit ve su oluşturarak tümüyle yanmalıdır, ama alev kötü ayarlanmış ve yeterince sıcak değilse, saf karbon oluşumuna yol açar. Kapta ise kireç birikintileri oluşur ve belirli aralıklarla temizlenmesi gerekir.

Bütün bu sorunlara karşın,asetilen lambaları güçlü ışık verirdi ve otomobillerle bisikletlerde kullanımı kalktıktan sonra da, ışık kaynağı olarak, endüstride kullanımını sürdürdü. Amerika Birleşik Devletleri’nde bazı kentlerin sokak aydınlatmasında, daha çok bilinen kömür gazı (havagazı) yerine asetilen kullanılırdı. 1909 yılında 290 A.B.D. kenti böyle aydınlatılıyordu.

lohmann_acetylene_lamp

Sizce faydalı mıydı?

Değerlendirme: 5 / 5. Oylayan: 1

asetilen lambası
Paylaşmaya Değer! Facebook Twitter Pinterest LinkedIn Email Telegram WhatsApp Copy Link
Önceki Yazıİlaçlar için yeşil dönüşüm
Sonraki Yazı Talaşı benzine dönüştürmek mi?
Avatar photo
Yücel Gider
  • Website

İstanbul Üniversitesi FBE Fiziksel Kimya Anabilim Dalı Yüksek Lisans Öğrencisi

Benzer Yazılar

Çernobil Faciası

25 Mayıs 2020

Bir Bilimkadının Olağanüstü Yaşamı [Marie Curie] Kimdir ?

28 Nisan 2020

Fritz Haber’in Gölgesinde Bir Yaşam [Clara Immerwahr]

18 Nisan 2020
Yorum Yap
Bir Yorum Yaz İptal Et

En Yeniler

Çamaşır Suyu Gerçekten Mikropları Yok Eder mi?

11 Ocak 20261 Görüntüleme

Antifriz Nasıl Çalışır? Kışın Arabanızı Kurtaran Kimya

6 Ocak 20264 Görüntüleme

Kahvenin Kimyası: Kafein Vücudumuzda Nasıl Etki Ediyor?

30 Temmuz 202576 Görüntüleme

Protokol Nedir? Bilimsel ve Kurumsal Protokol Yazım Rehberi

29 Temmuz 202536 Görüntüleme

Random Hata ve Sistematik Hata Nedir?

28 Temmuz 202539 Görüntüleme

Kimya Hakkında En İyi Sözler

11 Temmuz 2025286 Görüntüleme
Stay In Touch
  • Facebook
  • YouTube
  • WhatsApp
  • Twitter
  • Instagram
  • Telegram
Son Yorumlar

Transcendence – Evrim [Film]

Yazar Devran Uysal20 Kasım 2014

107 Kimya Öyküsü [Kitap]

Yazar Oğuzhan Eker11 Ocak 2013

E-Bülten Abonelik

Kimya sektörü ile ilgili gelişmelerden, tekniklerden ve yeniliklerden haberdar olmak için e-bültene abone olun.

E-Bültene Abone Ol!
HAKKIMIZDA

Atomdan evrene kadar kimya biliminin bulunduğu her alana dokunmaya, anlamaya ve anlatmaya çalışıyoruz.

Mail: bilgi@kimyaca.com

Telegram: @kimyacan

Most Popular

Otomobil Cam Suyu Nasıl Yapılır?

9 Nisan 20144.598 Görüntüleme

Kimya Geyikleri

26 Mart 20143.338 Görüntüleme

Sabun Nasıl Yapılır ?

11 Mayıs 20202.708 Görüntüleme

E-Bülten Abonelik

Kimya sektörü ile ilgili gelişmelerden, tekniklerden ve yeniliklerden haberdar olmak için e-bültene abone olun.

© 2026 Kimyaca. Bütün Hakları Saklıdır.
  • Çerez Politikası
  • Feragatname
  • Gizlilik Politikası
  • Telif Hakkı Politikası
  • Hakkımızda
  • İletişim

Type above and press Enter to search. Press Esc to cancel.