Morfin genellikle anestezide kullanılan bir ilaçtır. Afyondan elde edilir ve ağrı kesici olarak merkezi sinir sistemine etki eder.
Morfinin keşfi
Morfinin kökeni, bilim adamı ve simyacı olan Paracelsus un ağrı kesici olarak laudanum (afyon tentürü) kullanılmasını söylediği zamana yani 1522 lere kadar uzanır. Tabi idareli kullanılması gerektiğini tavsiye etmiştir. Laudanumun popülaritesi 1757 yılında Doğu Hindistan Şirketinin afyon ticaretine ilgisiyle beraber artmıştır. 1806 yılında Alman bilim adamı Friedrich Sertürner haşhaş bitkisinden çıkarılan bir alkaloidi morfin olarak belirlemiştir. 13 yıl sonrasında morfin, alkol ve afyon bağımlılığının tedavisi için bir ilaç olarak piyasaya sürülmüştür. Ancak sonraki yıllarda morfininde bağımlılık yarattığı fark edilmiştir. Morfin Amerikan İç Savaşı sırasında yaygın olarak kullanılmıştır.
Derialtı Enjeksiyon iğnesinin keşfi
Morfinin bir ağrı kesici olarak benimsenmesinde 1853 yılında derialtı (hipodermik) iğnenin icat edilmesi önemli bir faktördür. Fransız cerrah Charlez Pravaz ve İskoç hekim Alexander Wood birbirinden bağımsız olarak derialtı iğneyi icat ettiler. Doktor Wood un sinirlerinde keskin ağrılar yaşayan nevraljisi olan bir hastası vardı. İğneyi kullanmasıyla acıyı dindirmede morfin uygulamasını daha kolay hale getirmiş oldu.
Morfin nasıl yapılır?
Morfin haşhaş bitkisinin sütünden elde edilen afyondan çeşitli kimyasal yöntemlerle elde edilir. Morfinin afyondan çözelti halinde elde edilmesi, buharlaştırma ve kalsiyum klorür çözeltisi ile yeniden çözme işlemlerini gerektirir. Bir çözeltinin ayrılmasından sonra sıvı kısım birkaç kez buharlaştırılır ve geride kalan morfin ve kodein kristalleri toplanır. Bunlar amonyak yardımıyla çözündürüldükten sonra yeniden kristalleştirilir. Böylece morfin, çözeltide kalan kodeinden ayrılmış olur.
Morfin kullanımı
Morfin bir dizi hastalıkların tedavisinde kullanılabilir. Bunlardan birkaçı kalp krizi, cerrahi müdahale, travma ve kronik kanser ağrıları ile ilişik ağrıları olan hastaları içerir. Ameliyatın gerektiği durumlarda genel anestezide hastayı uyku haline sokar ve böylece hasta hiçbir şey hatırlamaz.
Morfinin yan etkileri
Her şeyde olduğu gibi morfininde fazlası zararlıdır. Kabızlığa, bulantıya neden olur. Fazla miktarda alındığında ise kalp krizine yol açabilir. Morfin kan basıncının düşmesine neden olabilir. Nefes darlığına, bulanık görmeye ve baygınlık hissine yol açar. Sürekli ve çok fazla kullanılması bağımlılık yaratır. Morfin rahatlılık hissi verse bile fazlası hiçte iyi değildir.
