Brazuca ( Brezilya’da düzenlenecek olan 2014 FIFA Dünya Kupası’nda resmi olarak maçlarda kullanılacak olan top)’nın imalatında bir dizi kimyasal materyaller kullanılmaktadır. Bu malzemelerin çoğunluğunu, çok sayıda küçük moleküllerin birleşmesiyle oluşan çok uzun moleküller olan polimerler oluşturmaktadır. Basit gündelik bir örnekle, plastik çantaların yapımında kullanılan polietilen. Polimerin farklı sınıfları, topun belirli özelliklerini elde etmek için kullanılır.
Futbol topları, 3 ana parçadan oluşur: kaplama (en dış tabaka), astar ve iç lastik.
Kaplama
Dünya kupası topu, ısıtılarak birbirine bağlanan 6 poliüretan katmanından oluşur. Bu kaplama topu korumak ve çok fazla su absorbe etmesini önlemek için önemlidir – Brazuca’nın su absoprsiyonu sadece %0.2’dir. Bu durum, topu geçmişte kullanılan deri kaplı toplara göre daha hafif yapar. Bazı toplarda, dış kaplamanın altında poliüretan köpük tabakası da kullanılır.
Poliüretan, izosiyanat ve poliol denilen bileşiklerden oluşur. Bu moleküllerin orta kısımları farklı özelliklere sahip farklı poliüretan vermek üzere çeşitlilik gösterebilir. Poliüretanlar geniş bir uygulama yelpazesine sahiptir. Yapıştırıcılar, sentetik lifler, kaykay tekerlekleri…
Ucuz futbol topları kaplama için poliüretan yerine PVC (polivinil klorür) kullanabilir. PVC katmanları ısı ile yapıştırılmak yerine dikiş ile birbirine tutturulur. Bu dikişlerde yine bir başka polimer türü olan poliesterlerden üretilir.
Astar
Topun dış kaplama tabakasının altında, topun sıçrama ve dayanıklılığını artırmak için birkaç katman astar bulunur. Dünya Kupası topu Brazuca’da bu astarlar diğer bir polimer çeşidi, poliamidler, daha yaygın olarak naylon olarak adlandırılan polimerlerden üretilir. Aynı amaçla polyesterlerde kullanılabilir.
Naylon ve polyesterler diğer bir çok alanda olduğu gibi aynı zamanda formaların üretiminde de kullanılır.
İç Lastik
İç lastik, futbol topunun içinde havayı bulunduran kısmıdır. Brazuca’da bu parça butil kauçuktan yapılmıştır ama aynı zamanda lateks de kullanılabilirdi. Her ikisininde belirli faydaları var : butil kauçuk havayı daha uzun süre koruyabilirken, lateks ise daha iyi yüzey gerilimi sağlar. Bütil kauçuk aynı zamanda topun içine hava basılan kısmında, havayı tutmak dışarı kaçmasını önlemek amacıyla kullanılır. Aynı amaçla silikonda kullanılabilir.
Polimerlerin dünyasına sadece küçük bir bakış attık. Günlük yaşamda kullandığınız bir çok ürün yapısında polimer bulundurur. Günlük hayatta polimerin kullanımını okumak isterseniz böyle buyrun..
Sentetik polimerler olmadan, Dünya Kupası bugün çok daha ilkel bir top ile oynanıyor olurdu.
Kaynak : www.compoundchem.com
