Kırışık elbiseler hepimizin ortak ve can sıkıcı sorunu. Çözümü var, biraz ütü ile tüm kırışıkların canına okuyabiliyoruz ama peki giysiler neden kırışır ?
Kırışıklıkların temel sebebi ısı ve sudur. Isı, polimerleri yani bir kumaşın liflerini içinde tutan bağları kırar. Bağlar kırıldığında, lifler yeni pozisyonlara geçebilirler. Kumaş soğudukça, lifleri yeni bir şekil ile kilitleyen yeni bağlar oluşur.
Ütülemek de aynı şekilde benzer bir sistemle çalışır, bağları kırıp daha düzgün bir görünüme kavuşturur.
Tüm kumaşlar bu tip kırışmalara eşit derecede duyarlı değildir. Naylon, yün ve polyesterin tamamı camsı geçiş sıcaklığına sahiptir. Camsı geçiş sıcaklığı polimerik malzemelerin temel ayırt edici özelliklerinden birisidir.
Camsı geçiş sıcaklığı, amorf katının ısıtıldığında yumuşadığı veya soğutulduğunda kırılgan halde olduğu sıcaklıktır. Cam geçiş sıcaklığı erime noktasından daha düşük bir sıcaklıktır.
Naylon, yün ve polyesterler, düşük sıcaklıkta polimer molekülleri neredeyse kristal yapıdadır ve yüksek sıcaklıkta daha akışkan veya kırılgan formdadır.
Su; pamuk, keten ve suni ipek gibi selüloz esaslı kumaşların kırışmasının arkasındaki en önemli nedendir. Bu kumaşlardaki polimerler, su moleküllerini bir arada tutan aynı bağlar olan hidrojen bağları ile bağlanır.
Emici kumaşlar, su moleküllerinin polimer zincirleri arasındaki alanlara nüfuz etmesine izin vererek yeni hidrojen bağlarının oluşumuna izin verir. Su buharlaştıkça yeni şekil kilitlenir. Buharlı ütüleme, bu kırışıklıkların giderilmesinde en iyi sonucu verir.
Kalıcı Pres Kumaşlar
1950’lerde, Ruth Rogan Benerito, bir kumaşı kırışıksız veya kalıcı bir baskı haline getirmek için işlemden geçirme süreci geliştirdi.
Polimer birimleri arasındaki hidrojen bağlarının suya dayanıklı çapraz bağlı bağlarla değiştirilmesiyle çalışan bu süreçte, çapraz bağlama maddesi, toksik olan, kötü kokan ve kumaşın kaşınmasına neden olan formaldehitti. Aynı zamanda bu işlem, bazı kumaşları daha kırılgan hale getirerek zayıflattı.
1992 yılında formaldehitin çoğunu kumaş yüzeyinden yok eden yeni bir işlem geliştirilmiştir. Bu, günümüzde birçok kırışıksız pamuklu giysi için kullanılan çözüm yöntemidir.
