Bor Nasıl Elde Edilir?

Bor elementi ilk kez 1808 yılında Gay Lussac ve Thenard tarafından bor trioksidin potasyum ile reaksiyonundan elementel halde elde edilmiştir. Daha sonraki yıllarda Davy, elektrolizle bor elementini elde etmeyi başarmıştır.

Doğada serbest halde bulunmayan bor, oksijenli bileşikleri halinde bulunur. Ülkemizde bol bulunan başlıca bor mineralleri;

• Kolemanit (Ca2B6O11.5H2O),
• Pandermit (Ca4B10O19.7H2O)
• Boraks (Na2B4O7.10H2O)

Bor elde edebilmek için öncelikle bor minerallerinden borik asit elde edilmesi gerekir. Ülkemizde bor elde edebilmek için kolemanit mineralinden borik asit üretimi şu şekilde yapılmaktadır.

Kolemanit, kırma-öğütme işlemleriyle 1mm’lik tane boyutuna getirilir. Bu taneler, zenginleştirilmek amacıyla 95 ⁰C’ta %92,5’lik H2SO4 ile reaksiyona sokulur. Reaksiyon sonucunda oluşan karışım süzülerek yabancı maddeler süzüntüden ayrılır. Derişik süzüntü, 30 ⁰C’a kadar soğutup kristallendirilir. Kristaller çözeltiden ayrılarak kurutulur.

Bu şekilde üretilen borik asitten bor nasıl elde edilir?

Borik asitten bor elde edebilmek için borik asit, bor triokside dönüştürülür. Bu tepkime iki yönlü olduğu için, oluşan su ortamdan çekilerek tepkimenin ileri yönde gerçekleşmesini sağlanır.

Bor trioksit, magnezyum ile indirgendiğinde borun bir allotropu olan amorf bor elde edilir.

Amorf bor, bakırın oksitlerinin giderilmesinde, alüminyumun iletkenliğinin artırılmasında ve çeliğin sertleştirilmesinde kullanılır.

Bor triklorürün hidrojen ile indirgenmesiyle borun diğer bir allotropu olan kristal bor oluşur. Kristal bor, elmastan sonra elementlerin en sertidir.

Potasyum floroborat (KBF4)ın elektrolizi ile yüksek saflıkta bor elde edilir.