Menekşe kokusu, şarkılara konu olan ve bir beliren bir kaybolan özel bir kokudur.
Kimya, bazen de biraz şov yapmaktır. Zorluklarının yanında bir çok güzelliği de barındırır. Sizlerle bu sefer ki deneyimizde farklı kimyasalı karıştırarak menekşe kokusu elde edeceğiz. Nasıl mı ?
Sentetik Menekşe Kokusu İçin Gerekli Malzemeler
- Sodyum Karbonat
- Hint yağı
Sodyum karbonat ve hint yağı çok kolay bulunabilen ürünlerdir. Sodyum karbonat bildiğiniz üzere mutfakta, yemek hazırlarken çok kullanılır. Hemen her marketten tedarik edebilirsiniz. Hint yağını ise bir çok aktarda rahatlıkla bulabilirsiniz.
Yapılışı
Bu basit ama müthiş numara ile oldukça hızlı ve kolay bir şov yapabilirsiniz.
- Kuru bir test tüpü veya behere bir kaşık sodyum karbonat ve 3 damla hint yağı ekleyin.
- Kabı, karışımdan beyaz bir buhar bulutu yükselinceye kadar ısıtın.
- Kokonun yayılması için beherle odanın etrafında dolaşın.
- İnanılmaz değil mi! Aynı menekşe gibi kokuyor.
İşin sırrı nedir ?
Sodyum karbonat ve hint yağını karıştırıp ısıttığınız zaman “iyonon” isimli bir ürün ortaya çıkar. Bu deneyin oldukça basit bir prosesi olmasına karşın, arkasında çok karmaşık bir reaksiyon vardır. Sitrat ve asetonun, kalsiyum oksit ile aldol kondensasyanunu ve ardından bir yeniden düzenlenme reaksiyonunu katalize ettiği bir reaksiyon.
Bu reaksiyonla birlikte oluşan alfa ve beta-iyonon karışımı menekşenin karakteristik kokusunun kaynağıdır.
Beta iyonon aynı zamanda güllerin hoş kokusunun da kaynaklarından biridir. Doğal ve sentetik iyonon birçok parfüm ve aromada kullanılmaktadır. Çiçeklerde iyononlar pigment molekülleri olan karotenoidlerin bozunmasından kaynaklanır.
Menekşelerin ilginç bir özelliği daha vardır. Menekşeler geçiçi olarak koku alma duyunuzu çalar! Başlangıçta iyonon koku reseptörlerine bağlanır, onları uyarır ve kapatır. Böylece menekşelerin kokusunu koklarsınız. Daha sonra, birkaç dakika boyunca reseptörler başka bir koku alamaz. Kokunun farkındalığını kaybedersiniz. Bu süreçte beyninize yeni koku gitmez ve beyninizde eski kokuyu kaydetmez. Ancak birkaç dakika içinde nefes alarak tekrar kokladığınızda beyniniz menekşe kokusunu yeni bir koku olarak algılar.
“Bir menekşe kokusunda seni aramak..” şarkı sözünü aslında menekşelerin bu “kokusuz!” olma durumundan esinlenerek yazıldığını düşündüğünüz zaman çok daha etkileyi bir hal alıyor.
Çok ilginç değil mi ?
Laboratuvarınızda daha başka neler yapabilirsiniz ? Buyrun..
